Overprikkeling is bij velen wel bekend en kan wanneer je niet genoeg je rust pakt en niet goed naar je lichaam luistert, leiden tot een burn-out, maar het tegenovergestelde kan ook, want wanneer je te weinig prikkels hebt, kan dat uiteindelijk leiden tot een bore-out; Met als gevolg onder meer lamlendigheid, een langere tijd een uitgeblust gevoel, alles kost moeite of “moet”, somberheid, verslavingen (bijvoorbeeld alcohol en games), uitstelgedrag en dat zorgt weer voor stress & overprikkeling en zo kom je in een vicieuze cirkel terecht. Wat misschien niet bij iedereen bekend is, is dat je bij overprikkeling en onderprikkeling een actieve en een passieve vorm hebt;
Kenmerken van actieve onderprikkeling:
Iemand krijgt te weinig of te zwakke prikkels door en daarom heeft hij of zij behoefte aan extra prikkels en gaat daar naar op zoek. Deze persoon is (te) enthousiast en (te) druk en wil altijd maar meer, het is nooit genoeg.
Passieve onderprikkeling:
Iemand krijgt te weinig of te zwakke prikkels door en daarom heeft diegene behoefte aan extra prikkels, maar gaat niet op zoek naar die prikkels. Hij of zij is sloom, slaperig en (te) ontspannen. Is flexibel, onverschillig en afwezig.
Actieve overprikkeling:
Iemand krijgt te veel of te heftige prikkels door. Heeft last van de prikkels, vermijdt prikkels, is gespannen en controlerend. Regelt het en wil controle.
Passieve overprikkeling:
Iemand krijgt te veel of te heftige prikkels door. Heeft last van de prikkels, vermijdt prikkels niet. Is nerveus en gespannen. Moppert, huilt en is teruggetrokken.
Bij overprikkeling is het belangrijk dat je je even terugtrekt, tijd voor jezelf neemt zodat we weer tot jezelf kan komen. Dit kan bijvoorbeeld d.m.v. een meditatie, yoga, naar rustgevende muziek luisteren of mindfulness wandelen.
Wat belangrijk is dat je er bewust mee bezig bent, dus wanneer je bijvoorbeeld in het bos/ park loopt, loop dan ook echt in het bos/ park en ren er niet doorheen. Doe het mindful. Proef de natuur oftewel gebruik je zintuigen en adem rustig vanuit de buik.
Wat kun je doen om onderprikkeling tegen te gaan?
Doe leuke dingen! Plan regelmatig leuke dingen in. Je kunt dit afwisselen met rustige momenten of met leuke dingen die je alleen kunt doen (als me-time) en dingen die je samen met anderen doet.
Houd je hersenen actief! Hou je van nieuwe dingen leren? Uit je je graag creatief of geniet je liever van alle sensaties in de natuur? Verdiep je bijvoorbeeld in je interessegebieden door middel van cursussen, workshops, dagjes etc. Je voedt hiermee zowel je hersenen als ook je behoefte aan zingeving.